تشخیص کندی حرکت کوماتسو PC220-7 در حالت گرم با بررسی مکش پمپ و نشتی داخلی مدار
کند شدن حرکت بیل مکانیکی کوماتسو PC220-7 زمانی که دستگاه گرم می‌شود یکی از مشکلاتی است که تشخیص آن نیاز به بررسی مرحله‌ای سیستم هیدرولیک دارد. در بسیاری از موارد دستگاه در شروع کار عملکرد مناسبی دارد اما بعد از مدتی کار کردن، سرعت بوم، بازو، باکت، چرخش یا حرکت دستگاه کاهش پیدا می‌کند. این تغییر رفتار یک سرنخ مهم است و می‌تواند نشان دهد که یک بخش از سیستم هیدرولیک با افزایش دمای روغن دیگر نمی‌تواند مانند حالت سرد عملکرد طبیعی داشته باشد.
قطعات یدکی بیل مکانیکی کوماتسو PC220-7 در گروه مدل‌هایی قرار دارد که برای آن‌ها دفترچه تعمیراتی اختصاصی شامل بخش‌های ساختار و عملکرد، تست و تنظیم، تعمیر و مدارهای هیدرولیک ارائه شده است. نسخه‌های مختلف این مستندات برای PC220-7 با شماره سریال‌های مشخص منتشر شده‌اند و به همین دلیل هنگام انجام تست فشار و تنظیمات باید شماره سریال دستگاه با دفترچه مناسب تطبیق داده شود.
چرا دستگاه در حالت گرم کند می‌شود؟
اولین سؤال در این عیب‌یابی این است که چرا مشکل فقط پس از گرم شدن روغن ظاهر می‌شود. وقتی دمای روغن بالا می‌رود، ویژگی‌های فیزیکی روغن تغییر می‌کند و ویسکوزیته آن کاهش پیدا می‌کند. در سیستمی که قطعات داخلی آن فرسوده هستند، کاهش ویسکوزیته می‌تواند باعث افزایش عبور داخلی روغن از فاصله‌های فرسوده شود.
به همین دلیل ممکن است پمپ در زمان سرد بودن روغن دبی قابل قبولی ایجاد کند اما بعد از گرم شدن، مقدار بیشتری از روغن داخل خود پمپ یا سایر قطعات از مسیر اصلی عبور کند. نتیجه این وضعیت کاهش جریان مفید و کند شدن تجهیزات خواهد بود. البته نباید هر نوع کندی در حالت گرم را مستقیماً به فرسودگی پمپ نسبت داد. گرفتگی یا محدودیت مسیر مکش، ورود هوا، مشکل در شیر کنترل، تنظیم نبودن مدار کنترل پمپ و حتی شرایط نامناسب روغن نیز می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند.
تفاوت کندی در حالت سرد و گرم
اگر PC220-7 از همان لحظه روشن شدن کند باشد و با گرم شدن تغییر محسوسی در عملکرد ایجاد نشود، باید مسیر عیب‌یابی گسترده‌تر باشد. در این حالت سطح روغن، فیلترها، مکش پمپ، فشار سیستم، کنترل پمپ و شیرهای اصلی باید بررسی شوند. اما اگر دستگاه در حالت سرد تقریباً طبیعی کار کند و پس از رسیدن روغن به دمای کاری سرعت آن کاهش پیدا کند، باید به تغییرات وابسته به دما توجه بیشتری داشت.
این الگو می‌تواند با افزایش نشتی داخلی پمپ یا شیر کنترل ارتباط داشته باشد. همچنین اگر مسیر مکش در شرایط خاص باعث کمبود روغن ورودی به پمپ شود، با گرم شدن روغن و تغییر شرایط جریان ممکن است علائم شدیدتر شوند.
ابتدا عملکرد موتور را بررسی کنید؟
قبل از اینکه سیستم هیدرولیک متهم شود، باید مطمئن شد موتور در زمان گرم شدن توان و دور مناسب را حفظ می‌کند. اگر موتور پس از گرم شدن دچار افت دور شود، طبیعی است که توان قابل انتقال به پمپ نیز کاهش پیدا کند. در این شرایط بررسی سیستم سوخت، هوای ورودی، توربو، وضعیت موتور و کنترل دور اهمیت دارد.
اگر دور موتور ثابت و عملکرد موتور سالم باشد اما تجهیزات هیدرولیکی کند شوند، احتمال تمرکز مشکل در مدار هیدرولیک بیشتر می‌شود. این تفکیک از تعویض اشتباه قطعات جلوگیری می‌کند. یک پمپ سالم نیز در صورتی که توان ورودی کافی دریافت نکند نمی‌تواند عملکرد طبیعی داشته باشد.
بررسی سطح روغن هیدرولیک
یکی از ساده‌ترین مراحل، بررسی سطح روغن هیدرولیک است. پایین بودن سطح روغن می‌تواند باعث شود پمپ در شرایط مناسبی روغن دریافت نکند و در نتیجه عملکرد سیستم دچار ناپایداری شود. سطح روغن باید مطابق روش تعیین‌شده توسط سازنده و در شرایط مناسب بررسی شود. نباید فقط بر اساس ظاهر مخزن یا مقدار روغنی که قبلاً اضافه شده است تصمیم گرفت. اگر سطح روغن پایین باشد، ابتدا باید علت کاهش آن نیز مشخص شود. وجود نشتی خارجی در شیلنگ‌ها، اتصالات، سیلندرها یا سایر قسمت‌ها می‌تواند باعث کاهش تدریجی سطح روغن شود.
بررسی وضعیت روغن و آلودگی سیستم
روغن هیدرولیک باید از نظر آلودگی، تغییر رنگ، وجود ذرات فلزی و وضعیت عمومی بررسی شود. روغن نامناسب یا آلوده می‌تواند عملکرد پمپ و شیرهای دقیق هیدرولیک را تحت تأثیر قرار دهد. اگر در روغن یا فیلتر ذرات فلزی مشاهده شود، احتمال فرسایش داخلی یکی از اجزای سیستم مطرح می‌شود.
در این شرایط فقط تعویض روغن یا فیلتر کافی نیست و باید منبع تولید آلودگی پیدا شود. سیستم هیدرولیک PC220-7 در دفترچه تعمیراتی خود بخش‌های مشخصی برای نگهداری، تست و تعمیر دارد و رعایت روش‌های سرویس تعیین‌شده اهمیت زیادی دارد.
مکش پمپ اولین نقطه مهم عیب‌یابی
وقتی دستگاه در حالت گرم کند می‌شود، مسیر مکش پمپ باید با دقت بررسی شود. پمپ برای تولید جریان مناسب باید بتواند روغن را بدون محدودیت و بدون ورود هوای اضافی دریافت کند. گرفتگی صافی مکش، محدودیت در شیلنگ، آسیب داخلی شیلنگ، پایین بودن سطح روغن یا وجود مشکل در اتصالات می‌تواند شرایط ورودی پمپ را نامناسب کند. اگر پمپ روغن کافی دریافت نکند، ممکن است علاوه بر کاهش عملکرد، صدای غیرعادی نیز ایجاد شود. در چنین شرایطی تعویض پمپ بدون بررسی مسیر مکش می‌تواند باعث تکرار مشکل شود.
ورود هوا به مسیر مکش چه اثری دارد؟
ورود هوا به مدار مکش می‌تواند عملکرد پمپ را مختل کند. هوا برخلاف روغن قابلیت تراکم بیشتری دارد و وجود آن در جریان ورودی می‌تواند باعث ناپایداری و ایجاد صدای غیرطبیعی شود. در مخزن ممکن است کف یا حباب غیرعادی دیده شود، اما نبودن کف همیشه به معنای سالم بودن مسیر مکش نیست. بعضی مشکلات فقط در شرایط کاری خاص خود را نشان می‌دهند. اتصالات مسیر مکش، شیلنگ‌ها، آب‌بندی‌ها و محل اتصال به مخزن باید از نظر ورود هوا بررسی شوند. در صورت وجود محدودیت یا نشتی در مسیر مکش، ابتدا باید همان ایراد برطرف شود.
بررسی صافی و مسیر ورودی پمپ
صافی مکش وظیفه جلوگیری از ورود آلودگی‌های بزرگ به پمپ را بر عهده دارد. اگر این قسمت بیش از حد کثیف یا محدود شده باشد، جریان ورودی به پمپ کاهش پیدا می‌کند. مشکل صافی مکش ممکن است در شرایط سرد کمتر احساس شود اما با افزایش دمای روغن و تغییر شرایط جریان، علائم واضح‌تر شوند. به همین دلیل هنگام عیب‌یابی کندی گرم، مسیر بین مخزن و ورودی پمپ باید به صورت کامل بررسی شود و نباید فقط خود پمپ مورد توجه قرار گیرد.
نشانه‌های احتمالی فرسودگی پمپ اصلی
فرسودگی داخلی پمپ یکی از احتمالات مهم در دستگاهی است که در حالت سرد عملکرد قابل قبول دارد اما بعد از گرم شدن کند می‌شود. وقتی فاصله‌های داخلی قطعات پمپ افزایش پیدا می‌کنند، بخشی از روغن به جای ایجاد جریان مفید از مسیرهای داخلی عبور می‌کند. با کاهش ویسکوزیته روغن در دمای بالا، این نشتی داخلی ممکن است بیشتر شود. نتیجه می‌تواند کاهش دبی واقعی و افت سرعت تجهیزات باشد. با این حال این موضوع باید با تست فشار و در صورت نیاز تست دبی تأیید شود و صرفاً از روی علائم نمی‌توان پمپ را خراب اعلام کرد.
تفاوت افت فشار و افت دبی
در عیب‌یابی سیستم هیدرولیک باید تفاوت میان فشار و دبی مشخص باشد. فشار نشان‌دهنده شرایط بار و مقاومت مدار است، در حالی که دبی بیشتر با سرعت حرکت عملگرها ارتباط دارد. ممکن است یک پمپ بتواند در شرایط خاص فشار مناسبی ایجاد کند اما دبی کافی برای حرکت سریع تجهیزات نداشته باشد.
در این حالت ممکن است اپراتور احساس کند دستگاه قدرت دارد اما کند حرکت می‌کند. از طرف دیگر اگر فشار نیز در زمان بارگیری افت کند، احتمال مشکل در پمپ، مدار کنترل یا شیرهای مربوطه افزایش پیدا می‌کند. بنابراین تست فشار به تنهایی همیشه برای قضاوت درباره سلامت پمپ کافی نیست.
چرا تست در حالت گرم اهمیت دارد؟
اگر مشکل فقط پس از گرم شدن ایجاد می‌شود، تست نیز باید در شرایطی انجام شود که روغن به دمای کاری رسیده باشد. تست دستگاه در حالت کاملاً سرد ممکن است مشکل اصلی را پنهان کند. بهتر است رفتار دستگاه در دو وضعیت ثبت شود. ابتدا سرعت و پاسخ تجهیزات در شروع کار بررسی شود و سپس بعد از رسیدن سیستم به شرایط کاری، همان حرکات دوباره آزمایش شوند. مقایسه این دو حالت می‌تواند مشخص کند که مشکل با افزایش دما تشدید می‌شود یا از ابتدا وجود داشته است.
بررسی فشار پمپ در شرایط کاری
فشار پمپ باید در نقاط تست مشخص‌شده توسط سازنده و با روش صحیح اندازه‌گیری شود. دفترچه PC220-7 بخش مستقلی برای Testing and Adjusting دارد که برای انجام تست‌ها و تنظیمات سیستم در نظر گرفته شده است. اگر فشار در حالت سرد مناسب باشد اما پس از گرم شدن افت کند، احتمال افزایش نشتی داخلی یا مشکل وابسته به دما بیشتر می‌شود.
اگر فشار در هر دو حالت پایین باشد، باید احتمال وجود مشکل دائمی در پمپ، مدار کنترل، شیر اطمینان یا مکش بررسی شود. اعداد فشار و حدود مجاز باید حتماً از دفترچه مطابق شماره سریال دستگاه استخراج شوند و نباید یک مقدار عمومی برای تمام نسخه‌های PC220-7 در نظر گرفته شود.
نقش شیر کنترل در کندی گرم
شیر کنترل نیز می‌تواند باعث ایجاد علائمی مشابه خرابی پمپ شود. فرسودگی داخلی اسپول‌ها، گیرکردن، آلودگی یا نشتی داخلی در شیر می‌تواند باعث شود بخشی از جریان روغن قبل از رسیدن به عملگر از مسیر دیگری عبور کند. این نوع نشتی ممکن است با گرم شدن روغن افزایش پیدا کند.
در نتیجه دستگاه در شروع کار عملکرد قابل قبول داشته باشد اما بعد از گرم شدن، سرعت حرکت کاهش پیدا کند. اگر فقط یک عملکرد مشخص مانند باکت یا بازو کند باشد، احتمال ایراد موضعی در همان بخش شیر کنترل یا سیلندر بیشتر می‌شود. اما اگر چند عملکرد هم‌زمان ضعیف شوند، باید اجزای مشترک سیستم نیز بررسی شوند.
بررسی نشتی داخلی مدار
نشتی داخلی فقط در پمپ اتفاق نمی‌افتد. شیر کنترل، شیرهای اطمینان، شیرهای جبران‌کننده و حتی سیلندرها نیز می‌توانند دچار عبور داخلی روغن شوند. اگر روغن در یک مسیر داخلی با فشار بالا به مخزن برگردد، بخشی از انرژی سیستم به حرارت تبدیل می‌شود. بنابراین نشتی داخلی شدید می‌تواند هم باعث افت عملکرد و هم افزایش دمای روغن شود. این موضوع یکی از دلایلی است که کندی حرکت و گرم شدن بیش از حد روغن گاهی هم‌زمان مشاهده می‌شوند.
بررسی شیر اطمینان
شیر اطمینان وظیفه محافظت از سیستم در برابر فشار بیش از حد را دارد. اگر این شیر زودتر از مقدار تعیین‌شده باز شود، بخشی از جریان روغن به مخزن برمی‌گردد و فشار مفید مدار کاهش پیدا می‌کند. در نتیجه دستگاه ممکن است زیر بار قدرت کافی نداشته باشد و هم‌زمان روغن نیز بیش از حد گرم شود. آلودگی، فرسودگی یا تنظیم نادرست می‌تواند عملکرد شیر اطمینان را تغییر دهد. بنابراین در صورت مشاهده افت فشار تحت بار باید این بخش نیز در مسیر عیب‌یابی قرار گیرد.
وقتی همه حرکات کند می‌شوند
اگر بوم، بازو، باکت، چرخش و حرکت دستگاه همگی در حالت گرم کند شوند، احتمال وجود یک مشکل مشترک بیشتر است. در این وضعیت بررسی پمپ اصلی، مکش، کنترل پمپ، فشار سیستم و وضعیت روغن نسبت به بررسی یک سیلندر خاص اولویت دارد. اگر فقط یک عملکرد کند شده باشد، عیب‌یابی باید بیشتر روی همان مدار متمرکز شود. این روش باعث می‌شود تعمیرکار محدوده مشکل را سریع‌تر مشخص کند.
وقتی فقط یک عملکرد در حالت گرم کند است؟
اگر فقط بازو یا باکت در حالت گرم کند شود اما سایر عملکردها طبیعی باشند، خرابی عمومی پمپ کمتر محتمل است. در این شرایط باید شیر مربوط به همان عملکرد، مسیرهای کنترل، نشتی داخلی سیلندر و شیرهای مرتبط بررسی شوند. نشتی داخلی سیلندر نیز می‌تواند باعث شود یک حرکت در حالت گرم قدرت یا سرعت کافی نداشته باشد. برای تشخیص آن باید تست مناسب نشتی سیلندر طبق روش تعمیراتی انجام شود و صرفاً از روی سرعت حرکت نمی‌توان نتیجه‌گیری کرد.
بررسی مدار کنترل پمپ
پمپ‌های متغیر برای تغییر دبی به سیستم کنترل وابسته هستند. اگر فرمان کنترلی مناسب نباشد، ممکن است پمپ سالم باشد اما در زمان نیاز، دبی کافی تولید نکند. این حالت می‌تواند با خرابی مکانیکی پمپ اشتباه گرفته شود. بنابراین هنگام بررسی پمپ باید شرایط کنترل آن نیز مورد آزمایش قرار گیرد. دفترچه تعمیراتی PC220-7 علاوه بر ساختار سیستم، بخش Testing and Adjusting و نمودارهای عیب‌یابی را شامل می‌شود و همین موضوع اهمیت انجام تست‌های مرحله‌ای را نشان می‌دهد.
بررسی فیلتر برگشت و آلودگی
فیلتر برگشت نیز در سلامت مدار اهمیت دارد. گرفتگی یا آلودگی بیش از حد می‌تواند شرایط گردش روغن را تغییر دهد و در صورت وجود مشکل در سیستم، اطلاعات مهمی درباره وضعیت داخلی قطعات در اختیار تعمیرکار قرار دهد. هنگام سرویس فیلتر باید وضعیت خود فیلتر نیز بررسی شود. وجود ذرات غیرعادی می‌تواند سرنخی برای فرسایش پمپ یا سایر قطعات باشد. اگر پس از تعویض فیلتر مشکل برای مدت کوتاهی بهتر شود و دوباره برگردد، باید علت تولید آلودگی یا مشکل اصلی سیستم پیدا شود.
چرا نباید پمپ را بدون تست تعویض کرد؟
پمپ اصلی یکی از قطعات مهم و پرهزینه سیستم هیدرولیک است. اگر مشکل واقعی از مکش، شیر کنترل، مدار فرمان یا شیر اطمینان باشد، تعویض پمپ هزینه زیادی ایجاد می‌کند بدون اینکه علت اصلی برطرف شود. از طرف دیگر اگر پمپ واقعاً فرسوده باشد، باید مشخص شود چرا دچار فرسودگی شده است. آلودگی روغن، محدودیت مکش یا شرایط کاری نامناسب می‌تواند باعث آسیب به پمپ شده باشد. تعمیر اصولی یعنی ابتدا علت را مشخص کنیم و سپس قطعه معیوب را تعمیر یا تعویض کنیم.
مسیر درست عیب‌یابی کندی گرم
بهترین مسیر با بررسی عملکرد موتور، سطح و کیفیت روغن شروع می‌شود. سپس باید فیلترها، صافی مکش، شیلنگ مکش و احتمال ورود هوا بررسی شوند. در مرحله بعد عملکرد دستگاه در حالت سرد و گرم مقایسه شده و فشارهای اصلی در شرایط تعیین‌شده اندازه‌گیری می‌شوند. اگر فشار و عملکرد پمپ مناسب باشد، باید سراغ شیر کنترل، مدار فرمان، شیرهای اطمینان و احتمال نشتی داخلی رفت. اگر فشار یا دبی پمپ پس از گرم شدن افت کند، بررسی تخصصی پمپ و مکش اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
کند شدن حرکت کوماتسو PC220-7 در حالت گرم یک نشانه مهم است که نباید فقط به عنوان ضعف عادی دستگاه یا فرسودگی پمپ در نظر گرفته شود. تفاوت عملکرد دستگاه در حالت سرد و گرم می‌تواند اطلاعات زیادی درباره محل ایراد در اختیار تعمیرکار قرار دهد. اگر دستگاه در حالت سرد عملکرد مناسبی دارد اما پس از گرم شدن بوم، بازو، باکت یا سایر تجهیزات کند می‌شوند، باید مسیر مکش پمپ، صافی، شیلنگ‌ها، ورود هوا، وضعیت روغن و احتمال نشتی داخلی بررسی شوند.
فرسودگی داخلی پمپ یکی از احتمالات مهم است زیرا با کاهش ویسکوزیته روغن در دمای بالا، نشتی داخلی قطعات فرسوده می‌تواند بیشتر شود و دبی مفید کاهش پیدا کند. با این حال شیر کنترل، شیرهای اطمینان، مدار کنترل پمپ و حتی سیلندرها نیز می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند.
برای PC220-7 مستندات تعمیراتی اختصاصی شامل بخش‌های ساختار و عملکرد، تست و تنظیم و تعمیر وجود دارد و مدل‌های مشخصی از این دفترچه برای شماره سریال‌های مختلف ارائه شده‌اند. بنابراین فشارها، دبی‌ها و حدود مجاز باید همیشه با دفترچه متناسب با شماره سریال دستگاه تطبیق داده شوند.
در نهایت بهترین روش این است که قبل از تعویض پمپ، وضعیت مکش و روغن بررسی شود، عملکرد سرد و گرم مقایسه شود، فشار و در صورت نیاز دبی اندازه‌گیری شود و سپس مدار کنترل و نشتی داخلی مورد آزمایش قرار گیرد. این روش می‌تواند از تعویض بی‌دلیل پمپ جلوگیری کند و باعث شود ایراد واقعی سیستم هیدرولیک کوماتسو PC220-7 سریع‌تر و با هزینه کمتر شناسایی شود.
