چرا موتور SAA6D114E بیل کوماتسو PC350-7 داغ می‌کنه و چطور سریع جلوش رو بگیریم؟
داغ کردن موتور SAA6D114E بیل کوماتسو PC350-7 یکی از ایرادهایی است که نباید با آن مثل یک مشکل ساده برخورد کرد. وقتی دمای موتور از محدوده کاری طبیعی بالاتر می‌رود، فقط خود سیستم خنک‌کاری تحت فشار قرار نمی‌گیرد، بلکه سرسیلندر، واشر سرسیلندر، پیستون‌ها، رینگ‌ها، روغن موتور و حتی توربوشارژر نیز ممکن است آسیب ببینند. موتور SAA6D114E-3 مورد استفاده در PC350-7 یک موتور 6 سیلندر با حجم 8.27 لیتر، سیستم خنک‌کاری آبی و توربوشارژر است و توان آن در مشخصات فنی این موتور 194 کیلووات در 1950 دور بر دقیقه اعلام شده است.
اگر آمپر آب بالا می‌رود، چراغ هشدار دما روشن می‌شود یا موتور هنگام کار سنگین به شکل غیرعادی داغ می‌کند، ادامه کار بدون پیدا کردن علت می‌تواند آسیب را بیشتر کند. در قطعات بیل مکانیکی کوماتسو PC350-7 حتی سیستم جلوگیری از داغ شدن بیش از حد موتور نیز برای کاهش دور و بار موتور در شرایط افزایش دمای آب در نظر گرفته شده است. بنابراین بالا رفتن دما یک هشدار جدی برای بررسی سیستم است و نباید فقط با کم کردن موقت بار دستگاه برطرف‌شده فرض شود.
اولین دلیل داغ کردن موتور کم شدن آب رادیاتور است؟
یکی از ساده‌ترین و در عین حال مهم‌ترین دلایل افزایش دمای موتور SAA6D114E پایین بودن سطح مایع خنک‌کننده است. اگر آب یا مایع خنک‌کننده به مقدار کافی در مدار وجود نداشته باشد، انتقال حرارت از موتور به رادیاتور به درستی انجام نمی‌شود. نتیجه این وضعیت می‌تواند افزایش تدریجی دمای موتور به‌خصوص هنگام کار سنگین باشد.
کم شدن سطح مایع خنک‌کننده همیشه به معنی مصرف طبیعی نیست. باید مشخص شود که آیا نشتی در شیلنگ‌ها، اتصالات، رادیاتور، واترپمپ، پوسته ترموستات یا سایر قسمت‌های مدار وجود دارد یا خیر. وجود لکه یا رطوبت اطراف موتور و رادیاتور می‌تواند سرنخ مهمی باشد. اگر هر بار بعد از چند ساعت کار مجبور می‌شوید مقدار قابل توجهی مایع خنک‌کننده اضافه کنید، فقط اضافه کردن آب راه‌حل نیست.
باید محل خروج مایع پیدا شود. نادیده گرفتن نشتی کوچک ممکن است در زمان کار سنگین باعث افت ناگهانی سطح مایع و افزایش شدید دمای موتور شود. همچنین در زمان بررسی سطح مایع خنک‌کننده باید مراقب باشید درپوش رادیاتور را روی موتور داغ باز نکنید. سیستم خنک‌کننده تحت فشار است و باز کردن آن در دمای بالا می‌تواند خطر سوختگی ایجاد کند.
گرفتگی رادیاتور یکی از شایع‌ترین علت‌های بالا رفتن دما است؟
بیل کوماتسو PC350-7 معمولاً در محیط‌هایی کار می‌کند که گردوغبار، خاک، ذرات سنگ و آلودگی در هوا زیاد است. همین ذرات می‌توانند به مرور فضای بین پره‌های رادیاتور را مسدود کنند. وقتی هوا نتواند به اندازه کافی از میان پره‌های رادیاتور عبور کند، دفع حرارت کاهش پیدا می‌کند و دمای موتور بالا می‌رود.
گاهی سطح بیرونی رادیاتور در نگاه اول تمیز به نظر می‌رسد، اما بخش داخلی پره‌ها پر از گردوغبار فشرده و ذرات ریز است. این گرفتگی ممکن است زمانی خودش را بیشتر نشان دهد که موتور زیر بار سنگین قرار می‌گیرد. در مدل‌های کوماتسو، استفاده از شبکه محافظ گردوغبار در مجموعه رادیاتور و خنک‌کننده نیز اهمیت دارد.
طراحی سیستم خنک‌کاری PC350 نشان می‌دهد کنترل ورود گردوغبار و حفظ جریان هوای مناسب برای عملکرد موتور اهمیت زیادی دارد. اگر موتور در حالت سبک دمای نسبتاً مناسبی دارد اما هنگام حفاری یا کار طولانی آمپر بالا می‌رود، رادیاتور و مسیر عبور هوا باید یکی از اولین قسمت‌هایی باشد که بررسی می‌شود.
فن رادیاتور اگر درست کار نکند موتور داغ می‌شود؟
فن وظیفه دارد هوای لازم را از میان مجموعه خنک‌کننده عبور دهد. اگر سرعت فن کافی نباشد، پره‌ها آسیب دیده باشند، سیستم انتقال نیرو مشکل داشته باشد یا جریان هوای فن به دلیل گرفتگی و ایراد در اطراف مجموعه کاهش پیدا کند، ظرفیت خنک‌کاری موتور پایین می‌آید. در SAA6D114E-3 سیستم انتقال نیروی فن رادیاتور به صورت مکانیکی معرفی شده است. بنابراین وضعیت مجموعه فن و اجزای مکانیکی مرتبط با آن باید در زمان عیب‌یابی بررسی شود.
گاهی اپراتور تصور می‌کند چون فن در حال چرخش است، پس کاملاً سالم است. اما صرفاً چرخیدن فن کافی نیست. سرعت و عملکرد آن باید با شرایط کاری موتور مطابقت داشته باشد. اگر دمای موتور در زمان کار سنگین بالا می‌رود و بعد از کاهش بار سریع‌تر پایین می‌آید، عملکرد فن، تمیزی رادیاتور و جریان هوا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
خرابی ترموستات چگونه باعث داغ شدن موتور می‌شود؟
ترموستات نقش مهمی در تنظیم جریان مایع خنک‌کننده بین موتور و رادیاتور دارد. وقتی موتور سرد است، ترموستات باید شرایط لازم برای رسیدن موتور به دمای کاری مناسب را فراهم کند و پس از رسیدن به دمای مشخص، جریان مایع را به سمت مدار خنک‌کننده هدایت کند. اگر ترموستات در وضعیت نامناسب گیر کند، گردش مایع خنک‌کننده دچار اختلال می‌شود. در نتیجه ممکن است موتور خیلی دیر گرم شود یا برعکس، هنگام کار تحت بار به سرعت داغ کند.
یک نکته مهم در تعمیرات سیستم خنک‌کاری این است که حذف کردن ترموستات راه‌حل اصولی برای مشکل داغ کردن نیست. دستورالعمل‌های فنی موتورهای سری 114 نیز نسبت به کار کردن موتور بدون ترموستات هشدار داده‌اند و توضیح می‌دهند که جریان نامناسب مایع خنک‌کننده می‌تواند خودش باعث ایجاد مشکل حرارتی شود. بنابراین اگر ترموستات مشکوک است، باید عملکرد آن با روش استاندارد بررسی و در صورت خرابی تعویض شود، نه اینکه برای همیشه از مدار حذف شود.
خرابی واترپمپ می‌تواند گردش آب را ضعیف کند؟
واترپمپ وظیفه دارد مایع خنک‌کننده را در مدار به گردش درآورد. اگر پمپ دچار فرسودگی، خرابی یاتاقان، مشکل پروانه یا نشتی شود، گردش مایع خنک‌کننده کاهش پیدا می‌کند و انتقال حرارت از موتور به رادیاتور مختل می‌شود. در چنین شرایطی ممکن است دمای موتور هنگام کار سبک طبیعی باشد اما با افزایش بار، دما سریع‌تر بالا برود. این رفتار یکی از دلایلی است که باعث می‌شود مشکل واترپمپ با گرفتگی رادیاتور یا خرابی ترموستات اشتباه گرفته شود.
صدای غیرعادی از قسمت جلوی موتور، آثار نشتی اطراف واترپمپ یا تغییر غیرعادی رفتار دمای موتور می‌تواند دلیل خوبی برای بررسی دقیق‌تر پمپ باشد. با این حال تشخیص نهایی باید بر اساس بازرسی و تست فنی انجام شود. اگر واترپمپ گردش مناسب ایجاد نکند، فقط شست‌وشوی رادیاتور مشکل را حل نمی‌کند. در این شرایط باید علت ضعف گردش مایع خنک‌کننده مشخص شود.
خرابی درپوش رادیاتور را دست کم نگیرید؟
درپوش رادیاتور فقط یک درپوش ساده نیست و در کنترل فشار سیستم خنک‌کاری نقش دارد. اگر عملکرد آن دچار مشکل شود، فشار مدار ممکن است در محدوده صحیح حفظ نشود و عملکرد سیستم خنک‌کاری تحت تأثیر قرار گیرد. خرابی درپوش می‌تواند باعث خروج مایع خنک‌کننده، کاهش سطح مایع یا ایجاد شرایط نامناسب در مدار شود.
به همین دلیل اگر سطح مایع مرتباً پایین می‌آید اما نشتی واضحی پیدا نمی‌شود، درپوش رادیاتور نیز باید بررسی شود. تعویض این قطعه نسبت به تعمیر موتور هزینه بسیار کمتری دارد، اما انتخاب قطعه با مشخصات نامناسب نیز می‌تواند مشکل ایجاد کند. بنابراین بهتر است درپوش مطابق مشخصات فنی دستگاه انتخاب شود.
وجود هوا در مدار خنک‌کاری چه مشکلی ایجاد می‌کند؟
وجود هوا در مدار خنک‌کننده می‌تواند گردش مایع را مختل کند و باعث ایجاد نقاط داغ در موتور شود. این وضعیت ممکن است بعد از تخلیه مایع خنک‌کننده، تعمیر شیلنگ، تعویض قطعات سیستم یا باز شدن مدار ایجاد شود. اگر بعد از انجام تعمیرات روی سیستم خنک‌کاری، موتور ناگهان رفتار دمایی متفاوتی پیدا کرده است، احتمال وجود هوا در مدار باید بررسی شود.
پر کردن مایع خنک‌کننده بدون خارج کردن هوای محبوس در شرایط لازم ممکن است مشکل را برطرف نکند. روش هواگیری باید مطابق دستورالعمل همان موتور انجام شود. در برخی سیستم‌ها روش پر کردن و هواگیری اهمیت زیادی دارد و اجرای نادرست آن می‌تواند باعث باقی ماندن حباب در مسیر شود.
روغن موتور و دمای بالا چه ارتباطی دارند؟
سیستم خنک‌کاری تنها عامل کنترل دمای موتور نیست. روغن موتور نیز در خنک‌کاری و انتقال حرارت برخی قطعات نقش دارد. اگر سطح روغن پایین باشد یا روغن کیفیت و مشخصات مناسب نداشته باشد، شرایط روانکاری قطعات تغییر می‌کند و فشار حرارتی روی موتور افزایش پیدا می‌کند. از طرف دیگر، داغ شدن بیش از حد موتور می‌تواند کیفیت روغن را تحت تأثیر قرار دهد و باعث کاهش عملکرد روانکاری شود.
بنابراین هنگام بررسی دمای بالای SAA6D114E باید سطح روغن، وضعیت روغن و وجود نشتی نیز بررسی شود. در مشخصات فنی SAA6D114E-3 ظرفیت روغن پرکردنی حدود 40 لیتر در نسخه‌های مشخص این موتور اعلام شده است، اما مقدار سرویس باید بر اساس دفترچه همان شماره سریال و روش صحیح اندازه‌گیری تعیین شود.
بار سنگین و کار مداوم هم می‌تواند دما را بالا ببرد؟
هکردن درپوش رادیاتور در حالی که موتور داغ است کار خطرناکی است. باید اجازه داد سیستم به شکل ایمن خنک شود و سپس سطح مایع و نشتی بررسی شود.
اگر رادیاتور تمیز باشد مشکل از کجاست؟
تمیز بودن ظاهری رادیاتور به این معنی نیست که سیستم خنک‌کاری کاملاً سالم است. اگر پره‌ها تمیز هستند اما موتور همچنان داغ می‌کند، باید سراغ گردش مایع، ترموستات، واترپمپ، فن، درپوش رادیاتور و نشتی‌های احتمالی رفت. در مرحله بعد باید وضعیت روغن موتور، عملکرد موتور زیر بار و وجود علائم خرابی داخلی بررسی شود.
اگر موتور داغ می‌کند و همزمان حباب غیرعادی در سیستم خنک‌کننده، کاهش مایع بدون نشتی بیرونی، دود سفید یا تغییر وضعیت روغن دیده می‌شود، احتمال وجود مشکل در سرسیلندر یا واشر سرسیلندر نیز باید بررسی شود. البته این علائم به تنهایی خرابی واشر سرسیلندر را اثبات نمی‌کنند. تست فشار سیستم خنک‌کاری، بررسی گازهای احتراق در مدار و سایر آزمایش‌های تخصصی می‌توانند تشخیص را دقیق‌تر کنند.
داغ شدن موتور و خرابی واشر سرسیلندر
اگر موتور بارها با دمای بیش از حد مجاز کار کند، احتمال آسیب به واشر سرسیلندر و سایر اجزای داخلی افزایش پیدا می‌کند. در این حالت ممکن است مایع خنک‌کننده وارد محفظه احتراق شود یا گازهای احتراق وارد مدار خنک‌کاری شوند. یکی از اشتباهات رایج این است که اپراتور بعد از هر بار بالا رفتن آمپر فقط آب اضافه می‌کند و دستگاه را دوباره وارد کار می‌کند.
اگر علت اصلی برطرف نشود، این چرخه می‌تواند به مرور خسارت بیشتری ایجاد کند. بنابراین اگر موتور چند بار پشت سر هم داغ کرده است، باید علت اصلی پیدا شود. تکرار داغ کردن طبیعی نیست و نباید آن را بخشی از رفتار عادی دستگاه دانست.
چرا بعد از شست‌وشوی رادیاتور هنوز موتور داغ می‌کند؟
گاهی رادیاتور شسته می‌شود اما مشکل همچنان باقی می‌ماند. دلیل این موضوع این است که داغ کردن موتور همیشه ناشی از گرفتگی رادیاتور نیست. اگر فن سرعت کافی نداشته باشد، واترپمپ ضعیف شده باشد، ترموستات درست کار نکند یا سطح مایع خنک‌کننده پایین باشد، شست‌وشوی رادیاتور به تنهایی مشکل را حل نمی‌کند. همچنین باید به ترتیب بررسی توجه کرد. اگر فقط یک قطعه را تعویض کنیم و نتیجه نگیریم، ممکن است زمان و هزینه زیادی از دست برود. عیب‌یابی باید بر اساس رفتار دمای موتور و شرایطی که در آن دما بالا می‌رود انجام شود.
بهترین ترتیب عیب‌یابی داغ کردن SAA6D114E
برای عیب‌یابی اصولی ابتدا باید مشخص شود دما در چه شرایطی بالا می‌رود. اگر از همان ابتدای کار افزایش دما دیده می‌شود، سطح مایع، نشتی، ترموستات و گردش مایع باید بررسی شوند. اگر دما فقط زیر بار سنگین بالا می‌رود، رادیاتور، فن، جریان هوا و ظرفیت واقعی سیستم خنک‌کاری اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
در مرحله بعد وضعیت رادیاتور و پره‌های آن بررسی می‌شود. سپس عملکرد فن، واترپمپ و ترموستات کنترل می‌شود. در کنار این موارد باید درپوش رادیاتور و احتمال وجود هوا در مدار نیز بررسی شود. اگر این بخش‌ها سالم باشند اما موتور همچنان داغ کند، باید سراغ بررسی دقیق‌تر سرسیلندر، واشر سرسیلندر، سیستم روغن‌کاری و وضعیت احتراق رفت.
در موتور SAA6D114E-3 دمای گاز خروجی نیز یکی از پارامترهای فنی قابل اندازه‌گیری است و در جدول استاندارد تعمیراتی، حداکثر دمای گاز خروجی در شرایط مشخص 600 درجه سانتی‌گراد برای موتور سالم و 650 درجه سانتی‌گراد به عنوان حد تعمیراتی ذکر شده است. این موضوع نشان می‌دهد بررسی دمای موتور باید با اندازه‌گیری‌های فنی انجام شود و صرفاً به آمپر آب محدود نشود.
چه زمانی ادامه کار با PC350-7 خطرناک است؟
اگر آمپر وارد محدوده قرمز شده، چراغ هشدار دما روشن شده، بخار یا مایع خنک‌کننده از سیستم خارج می‌شود یا دمای موتور به شکل سریع افزایش پیدا می‌کند، ادامه کار منطقی نیست. در چنین شرایطی حتی اگر موتور هنوز قدرت داشته باشد، امکان آسیب داخلی وجود دارد. ادامه کار می‌تواند باعث افزایش فشار حرارتی روی سرسیلندر، واشر، پیستون و سایر قطعات شود. اگر داغ کردن همراه با صدای غیرعادی موتور، افت شدید قدرت، دود غیرطبیعی یا کاهش سریع سطح مایع خنک‌کننده باشد، بررسی باید جدی‌تر انجام شود و دستگاه تا مشخص شدن علت زیر بار سنگین قرار نگیرد.
چطور از داغ کردن دوباره موتور جلوگیری کنیم؟
پیشگیری از داغ کردن SAA6D114E بیشتر از هر چیز به سرویس منظم سیستم خنک‌کاری وابسته است. تمیز نگه داشتن رادیاتور، بررسی سطح مایع خنک‌کننده، کنترل شیلنگ‌ها و اتصالات، بررسی فن و توجه به وضعیت ترموستات می‌تواند احتمال خرابی را کاهش دهد. در محیط‌های بسیار پرگردوغبار باید تمیزی مجموعه خنک‌کننده با فاصله زمانی مناسب بررسی شود.
گردوغبار فشرده‌شده روی رادیاتور می‌تواند در زمان کار سنگین مشکل خود را نشان دهد. همچنین نباید سرویس سیستم خنک‌کاری فقط زمانی انجام شود که آمپر بالا رفته است. بازرسی دوره‌ای می‌تواند یک شیلنگ ترک‌خورده، نشتی کوچک یا گرفتگی پره‌ها را قبل از تبدیل شدن به خرابی جدی مشخص کند.
داغ کردن موتور SAA6D114E بیل کوماتسو PC350-7 می‌تواند از یک گرفتگی ساده رادیاتور یا کمبود مایع خنک‌کننده شروع شود، اما در صورت بی‌توجهی ممکن است به خرابی واترپمپ، ترموستات، فن، سرسیلندر، واشر سرسیلندر و حتی قطعات داخلی موتور منجر شود. اگر موتور فقط هنگام کار سنگین داغ می‌کند، رادیاتور، جریان هوا، فن و ظرفیت سیستم خنک‌کاری باید با دقت بررسی شوند.
اگر سطح مایع پایین می‌آید، باید نشتی پیدا شود و اگر گردش مایع ضعیف است، ترموستات و واترپمپ باید بررسی شوند. در صورتی که تمام اجزای بیرونی سالم باشند اما دما همچنان بالا برود، احتمال وجود ایراد داخلی موتور باید بررسی شود. موتور SAA6D114E-3 برای PC350-7 یک موتور 6 سیلندر 8.27 لیتری توربوشارژ و خنک‌شونده با آب است و کوماتسو برای آن سیستم‌های کنترلی و حفاظتی مرتبط با دمای موتور در نظر گرفته است.
مهم‌ترین نکته این است که با بالا رفتن دمای موتور، فقط آمپر را نگاه نکنید و منتظر نمانید که دستگاه خودش مشکل را برطرف کند. کاهش بار، توقف ایمن در صورت ادامه افزایش دما و پیدا کردن علت اصلی می‌تواند از تبدیل یک ایراد سیستم خنک‌کاری به تعمیر سنگین موتور جلوگیری کند. اگر PC350-7 شما مرتباً داغ می‌کند، بررسی سیستم خنک‌کاری را به تعویق نیندازید، چون تکرار داغ شدن یکی از واضح‌ترین نشانه‌هایی است که می‌گوید یک بخش از موتور یا سیستم خنک‌کننده دیگر در شرایط عادی کار نمی‌کند.
